İngilis dili, Morfologiya (morphology)
Artikl a, an və the
- Dərslik: İngilis dili, 9-cu sinif, «Grammar A: Articles», səh. 12
- Dərslik: İngilis dili, 5-ci sinif, «Welcome!», səh. 6
İmtahan bu mövzuda nə soruşur?
İmtahanda cümlədə iki boşluq olur və ikisinə də uyğun artikli seçməlisən. Variantlar a, the və ya an, - kimi cütlərlə verilir, burada "-" artiklin lazım olmadığını bildirir. Cümlədə isim ilk dəfə xatırlanırsa, sait səslə başlayan söz gəlirsə və ya sifətin üstünlük dərəcəsi işlənirsə, seçim buna görə dəyişir. Deməli, hər boşluğa ayrıca baxıb isimdən əvvəl hansı artiklin gəldiyini müəyyən etmək lazımdır.
Qayda
- Qeyri-müəyyən artikl a / an təkdə olan sayıla bilən isimlə işlənir və qeyri-konkret, ilk dəfə xatırlanan şeyi bildirir. A samit səslə, an sait səslə başlayan sözdən əvvəl gəlir.
- Müəyyən artikl the həm təkdə, həm də cəmdə işlənir və danışanların bildiyi konkret şeyi göstərir: artıq xatırlanmış isim, cümlədən aydın olan şey və ya yeganə şey (the sun).
- Sifətin üstünlük dərəcəsindən əvvəl adətən the gəlir: the oldest, the best.
- Ümumi mənada cəm və sayılmayan isimlər çox vaxt artiklsiz işlənir: I like music.
| Şərt | Nümunə |
|---|---|
| samit səs | a university |
| sait səs | an hour |
| yeganə şey | the sun |
| ümumi məna | I like music. |
Nümunələr
She bought … umbrella and … hat. … umbrella was red.
Həlli: ilk iki isim ilk dəfə xatırlanır, umbrella sait səslə başlayır, hat samitlə. İkinci cümlədə çətir artıq məlumdur. Cavab: an, a, The.
My brother is … university student. He studies at … best university in the city.
Həlli: university yazılışda u ilə başlasa da, y kimi samit səslə tələffüz olunur, ona görə a gəlir. İkinci boşluqda üstünlük dərəcəsi var, deməli the. Cavab: a, the.
… moon is very bright tonight, and I need … hour to watch it.
Həlli: ay yeganə olduğu üçün the işlənir. Hour sözündə h oxunmur, söz sait səslə başlayır, ona görə an lazımdır. Cavab: The, an.
Tipik səhv
Çoxları a ilə an arasında seçimi sözün ilk hərfinə görə edir. Düzgün yol sözün ilk səsinə baxmaqdır: an hour və an honour (sait səs), lakin a university və a European (samit səs). Başqa tələ: ilk xatırlanan hər ismin qarşısına avtomatik a / an qoymaq. A / an yalnız təkdə olan sayıla bilən qeyri-müəyyən ismə aiddir. Cəm və sayılmayan isimlər çox vaxt artiklsiz işlənir, yeganə və ya hamıya məlum şey isə (the moon) ilk dəfə xatırlananda da the alır.