İngilis dili, Morfologiya (morphology)
Than və as … as ilə müqayisə: sifətin düzgün forması
Müqayisə edəndə than, as … as və not as … as quruluşlarını ayırmağı və sifətin düzgün formasını seçməyi öyrənəcəksən.
Oxumaq üçün 4 dəqiqə
Mağazada iki çantaya baxırsan. Biri o birindən böyükdür, amma ikisinin qiyməti eynidir. Bu bir neçə saniyəlik fikirdə əslində iki fərqli müqayisə var: biri fərqi, o biri bərabərliyi göstərir.
İngilis dili bu iki fikri iki ayrı qəlibə qoyur. Ölçüdə fərq var: bigger than deyirsən. Qiymətdə bərabərlik var: as expensive as. Ortadakı sifətin forması da buna görə dəyişir və elə burada çoxları büdrəyir.
Bir də twice as big as kimi ifadələr var: "iki dəfə böyük". Kiçik söz, amma mənanı tamam dəyişir.
Niyə lazımdır
Müqayisə danışığın ən çox işlənən hissələrindəndir: filmi, telefonu, dərsi, havanı müqayisə edirsən. Qəlibi bir dəfə düzgün öyrənsən, "daha yaxşı", "o qədər də çətin deyil", "xeyli ucuz" kimi fikirləri rahat deyə bilərsən.
İmtahanda isə bu mövzu tez xal gətirir: cümlədə as və ya than sözünü tapan kimi sifətin hansı formada olacağı aydınlaşır. Variantları oxumamışdan əvvəl cavabın formasını bilmiş olursan.
İmtahan bu mövzuda nə soruşur?
İmtahanda iki boşluqlu cümlə verilir. Boşluqlardan biri müqayisə quruluşuna aiddir: as … as, twice as … as və ya than ilə işlənən müqayisə dərəcəsi. Digər boşluq isə bəzən başqa qaydanı yoxlayır, məsələn, hərəkət feilindən sonra zərfin gəlməsini. Variantlarda big və bigger kimi adi və müqayisə dərəcəsi qarışdırılır, ona görə quruluşu düzgün tanımaq vacibdir.
Qayda
- Müqayisə dərəcəsi + than: iki şeyi müqayisə edəndə işlənir. Əksər qısa sifətlərə -er əlavə olunur, uzun sifətin qarşısına more gəlir: taller than, more difficult than. Qaydasız formalar ayrıca öyrənilir: good → better, bad → worse. Than əvəzinə that yazılmır.
- as + sifət + as: iki şeyin bərabər olduğunu bildirir. Sifət adi dərəcədə qalır: as tall as. İlk as sözündən əvvəl just, nearly, almost, twice kimi sözlər gələ bilər: twice as big as.
- not as + sifət + as: birinci şeyin ikincidən az olduğunu göstərir. A bike is not as expensive as a car.
- Müqayisə dərəcəsindən əvvəl fərqin böyüklüyünü göstərən sözlər gələ bilər: much, far (böyük fərq), slightly, a bit (az fərq): far better than.
| Quruluş | Mətndəki nümunə |
|---|---|
| than | taller than more difficult than |
| as … as | as tall as |
| not as … as | A bike is not as expensive as a car. |
| twice as … as | twice as big as |
Tapşırıqlarda işlənən qayda
Öyrənilməli qayda
Qoşa as arasında sifət adi dərəcədə qalır, sayla birlikdə də belədir: twice as big as. Feildən sonra sifət yox, zərf işlənir: works comfortably.
Boşluğu doldur
Hər cümlədə əvvəlcə as, yoxsa than olduğuna bax, sonra düzgün variantı seç.
Nümunələr
Kamran is as (tall / taller) as his brother.
Həllə bax
Həlli: as … as arasında sifət adi dərəcədə yazılır. Cavab: tall.
Rashad's English is far (good / better) than mine.
Həllə bax
Həlli: than müqayisə dərəcəsi tələb edir, far isə fərqin böyük olduğunu göstərir. Good sifətinin müqayisə dərəcəsi better olur. Cavab: better.
A bike is cheaper than a car. Cümləni not as … as ilə yenidən yaz.
Həllə bax
Həlli: velosiped daha ucuzdur, deməli, avtomobil ondan daha bahadır, yəni o velosiped qədər ucuz deyil. Cavab: A car is not as cheap as a bike.
Tipik səhv
This box is as bigger as that one.
This box is as big as that one.
Bərabərlik də müqayisə kimi göründüyü üçün çoxları as … as arasına müqayisə dərəcəsini qoyur, amma bərabərlikdə sifət adi dərəcədə işlənir. Başqa tələ: than əvəzinə that yazmaq və ya müqayisə dərəcəsini artıq more ilə birləşdirmək (more bigger).
Hər cümlədə əvvəlcə as, yoxsa than işlədildiyini müəyyən et, sonra sifətin formasını seç.
Özünü yoxla
Boşluğu düzgün tamamla: This dictionary is ___ the old one. (Bu lüğət köhnəsindən daha faydalıdır.)
Useful sifətinin müqayisə dərəcəsi more useful olur. Müqayisə edilən ikinci tərəfdən əvvəl than işlənir: more useful than.
Boşluğu düzgün tamamla: The new gate is twice ___ the old gate.
Twice as … as quruluşunda sifət adi dərəcədə qalır: twice as wide as. Cümlə yeni darvazanın köhnə darvazadan iki dəfə enli olduğunu bildirir.
Cümlənin mənasına uyğun fikri seç: The kitchen is not as warm as the bedroom.
Not as warm as mətbəxin yataq otağı qədər isti olmadığını bildirir. Deməli, yataq otağı mətbəxdən daha istidir.
Bu mövzunun tapşırıqlarını həll et
Bu mövzunun tapşırıqlarını həll et və hər birinin izahını oxu.
Digər mövzular
Bütün İngilis dili mövzuları- İngilis diliArtikllərin işlənməsi və işlənməməsiİmtahanda cümlədə iki boşluq olur və hər birində artiklin lazım olub-olmadığını müəyyən etmək tələb edilir…
- İngilis diliGood və bad sifətlərinin dərəcələriİmtahanda cümlədə iki boşluq olur.
- İngilis diliBağlayıcı feillərdən sonra sifətİmtahanda iki boşluqlu cümlə verilir, boşluqlara sifət və ya zərf lazım olur, çox vaxt biri sifət, o biri…
- İngilis diliTəyini əvəzliklər (Defining Pronouns)İmtahanda iki boşluqlu cümlə verilir, variantlar isə all, no one və ya both, each kimi söz cütlərindən ibarət…
Dərslikdə bu mövzu
- Dərslik: İngilis dili, 9-cu sinif, «Grammar A: Intensifiers with comparatives and superlatives», səh. 112
- Dərslik: İngilis dili, 7-ci sinif, «Grammar: Comparative and Superlative Adjectives», səh. 49
- Dərslik: İngilis dili, 7-ci sinif, «Grammar: (Not) As … As, (Not) … Enough», səh. 61