İngilis dili, Morfologiya (morphology)
Təyini əvəzliklər (Defining Pronouns)
- Dərslik: İngilis dili, 8-ci sinif, «Grammar A: Quantifiers: a few, a little, no, none, all», səh. 48
- Dərslik: İngilis dili, 8-ci sinif, «Grammar B: Both, either, neither», səh. 50
- Dərslik: İngilis dili, 7-ci sinif, «Grammar: Indefinite Pronouns», səh. 99
İmtahan bu mövzuda nə soruşur?
İmtahanda iki boşluqlu cümlə verilir, variantlar isə all, no one və ya both, each kimi söz cütlərindən ibarət olur. Hər boşluq üçün üç şeyi yoxlamaq lazımdır: cümlədə neçə nəfərdən və ya şeydən danışılır, ardınca gələn isim sayıla bilir-bilmir və xəbər təkdədir, yoxsa cəmdə. Cümlənin mənası da vacibdir, çünki bəzən bir boşluğa müsbət, o birinə isə inkar mənalı söz düşür.
Qayda
Bu sözlərin çoxu təyini əvəzlikdir (Defining Pronouns), no one və nobody isə inkar əvəzliyidir; hər birinin öz işlənmə yeri var.
- all: ikidən çox adam və ya şey, həm də sayılmayan isim üçün işlənir: all the students, all of us, all the water. Cəm sayılan isimdən sonra xəbər cəmdə, sayılmayan isimdən sonra təkdə olur.
- both: tam iki adam və ya şey üçündür, xəbər cəmdə gəlir: both of them are. Cüt formada both … and şəklində də işlənir.
- each: qrupun üzvlərinə ayrı-ayrılıqda baxır. Ardınca tək isim gəlir (each player), each of them ilə isə xəbər təkdə olur.
- every: təkdə olan isimlə işlənir və xəbər təkdə olur: every house has. Bu söz isimsiz işlənə bilmir və every of them deyilmir, belə hallarda each of them yazılır.
- no one, nobody: inkar mənalıdır (heç kim), xəbər təkdə olur, ardınca of gəlmir: no one knows. Cümlədə artıq başqa inkar sözü olmur.
- everybody, everyone (adamlar), everything (əşyalar): xəbər təkdə olur, ardınca of gəlmir.
| Əvəzlik | Xəbər |
|---|---|
| all the students | cəmdə |
| all the water | təkdə |
| both | cəmdə |
| each, every | təkdə |
| no one, nobody | təkdə |
| everybody, everyone, everything | təkdə |
Nümunələr
There are two doors in the room, and … of them are open.
Həlli: söhbət iki qapıdan gedir və xəbər cəmdədir (are). All ikidən çox üçün işlənir, each isə təkdə xəbər istəyir. Cavab: both.
… of the milk was spilled on the floor.
Həlli: milk sayılmayan isimdir, xəbər was təkdədir. Sayılmayan isimlə both, each və every işlənmir. Cavab: all.
(Every / All) student in our school has a library card.
Həlli: student təkdədir, xəbər də has şəklindədir. Cəm sayılan isimlə işlənən all isə cəm xəbər istəyir (all students have). Cavab: every.
Tipik səhv
Azərbaycan dilində hamı cəm kimi hiss olunur, buna görə çoxları Everyone are happy yazır. Düzgün forma budur: Everyone is happy. everybody, everyone və everything cəmi bildirsə də, xəbər təkdə olur. Başqa tələ all və both sözlərinin qarışdırılmasıdır. İki şey olanda all yox, both seç, ikidən çox olanda isə both uyğun gəlmir. Cavabı seçməzdən əvvəl boşluqdan sonrakı xəbərə bax və onu sözün qaydasına uyğunlaşdır.