İngilis dili, Morfologiya (morphology)
Keçmiş davamedici zaman (Past Continuous)
- Dərslik: İngilis dili, 7-ci sinif, «Grammar: Past Continuous: Affirmative and Negative», səh. 37
- Dərslik: İngilis dili, 7-ci sinif, «Grammar: Past Continuous: Questions», səh. 39
- Dərslik: İngilis dili, 7-ci sinif, «Grammar: Simple Past and Past Continuous», səh. 39
- Dərslik: İngilis dili, 6-cı sinif, «6.1 You Can Be A Hero», səh. 70
- Dərslik: İngilis dili, 6-cı sinif, «7.1 The History of Television», səh. 83
İmtahan bu mövzuda nə soruşur?
İmtahanda keçmiş zamanları seçmək tapşırığı verilir. Cümlədə bir hərəkət davam edir, digərinin isə onun ortasında baş verdiyi göstərilir, sonra boşluğa was doing, went, did kimi formalar yerləşdirilir. Eyni sualda başqa zaman formaları da, məsələn, Present Perfect də ola bilər. Ona görə hər hərəkətin davam etdiyini, yoxsa qısa və birdəfəlik olduğunu müəyyən etmək lazımdır.
Qayda
Keçmiş davamedici zaman (Past Continuous) keçmişdə müəyyən anda davam edən hərəkəti bildirir.
- Təsdiq: was / were + feil + -ing. I, he, she, it ilə was, you, we, they ilə were yazılır: She was reading. Təsdiqdə was və were ixtisar olunmur.
- İnkar: wasn't / weren't + feil + -ing. They weren't listening.
- Sual: Was / Were + mübtəda + feil + -ing? Were you sleeping? Xüsusi sualda əvvəldə sual sözü gəlir: Where was he going?
- İşlənməsi: keçmişdə konkret anda davam edən hərəkət (at 8 pm yesterday) və ya qısa hadisə baş verərkən davam edən hərəkət. Davam edən hərəkət Past Continuous, qısa hadisə Past Simple olur, onları when və ya while birləşdirir: He was crossing the street when the phone rang.
| Forma | Nümunə |
|---|---|
| Təsdiq | She was reading. |
| İnkar | They weren't listening. |
| Sual | Were you sleeping? |
Nümunələr
Past Continuous formasını seç: While my sister (read / was reading) a book, our brother was watching TV.
Həlli: my sister ilə was işlənir, read feilinə -ing artırılır. Cavab: was reading. Seçim tapşırığın tələbinə əsaslanır; while ilə bəzi cümlələrdə Past Simple da işlənə bilər.
Nigar qonaqlar gəlməzdən əvvəl yeməyi bişirməyə başlamışdı və onlar gələndə hələ bişirirdi: Nigar (was cooking / cooked) dinner when the guests arrived.
Həlli: bişirmə davam edirdi, qonaqların gəlməsi isə qısa hadisədir (arrived Past Simple-dadır). Cooked yazsaydın, bişirməni davam edən proses kimi göstərməzdin. Cavab: was cooking.
The children were playing in the yard. Cümləni suala çevir.
Həlli: were mübtədadan əvvələ keçir, feil -ing formasında qalır. Cavab: Were the children playing in the yard?
Tipik səhv
Çoxları davam edən hərəkəti kəsən qısa hadisəni də Past Continuous-da yazır. Telefon bir dəfə zəng çalıb oxumağı kəsibsə, I was reading when the phone was ringing yazmaq səhvdir: bu cümlə iki hərəkətin eyni vaxtda davam etdiyini bildirir. Kəsən qısa hadisə Past Simple-da olur: I was reading when the phone rang. Başqa tələ Past Continuous-da əsas feilin formasını səhv seçməkdir: bu zamanda was play və ya were played yazmaq düzgün deyil, was playing və were playing lazımdır. Cavabı seçməzdən əvvəl hər hərəkətə “bu hərəkət o anda gedirdi, yoxsa qəfil baş verdi?” sualını ver.