İngilis dili, Morfologiya (morphology)
Good və bad sifətlərinin dərəcələri: better, best, worse, worst
Bu mövzudan sonra good və bad sifətlərinin dərəcələrini səhvsiz seçəcək, the artiklini harada yazmağı və sifət ilə zərfi bir-birindən ayırmağı biləcəksən.
Oxumaq üçün 4 dəqiqə
Azərbaycan dilində pis, daha pis, ən pis deyəndə pis sözü dəyişmir: sadəcə qarşısına daha və ya ən qoyursan.
İngilis dilində də əksər sifətlər nizamlı davranır: tall, taller, the tallest. Amma tez-tez işlənən good və bad sifətləri bu qaydaya tabe olmur və tamam başqa sözə çevrilir. Ona görə də ingilisdilli balaca uşaqlar belə əvvəlcə gooder deyir, sonra düzəldirlər.
Yəni gooder yazmaq istəyirsənsə, deməli, məntiqin işləyir. Sadəcə bu iki söz məntiqə yox, yaddaşa tabedir.
Niyə lazımdır
Best friend, the worst day, better than yesterday: bu ifadələri mahnılarda, filmlərdə, oyunlarda hər gün eşidirsən. Onları düzgün qurmağı bacarsan, nəyisə müqayisə edəndə fikrini aydın və səhvsiz deyə bilərsən.
İmtahanda bu tapşırıq iki şeyi birlikdə yoxlayır: forma cədvəlini bilirsənmi və cümlədəki ipucunu görürsənmi. Hər ikisi bir neçə saniyəlik işdir, sadəcə tələyə düşməmək lazımdır.
İmtahan bu mövzuda nə soruşur?
İmtahanda cümlədə iki boşluq olur. Birincidə good ya da bad sifətinin düzgün dərəcə formasını seçməlisən, ikincidə isə sifət ilə zərf arasında seçim edirsən (brilliant və brilliantly kimi). Dərəcəni seçərkən ipucuna bax: I have ever seen bu kontekstdə "indiyədək gördüyüm" deməkdir; "ən yaxşı" mənasını the best bildirir. Than ilə iki şeyin müqayisəsi isə müqayisə dərəcəsini göstərir. Yanlış variantlarda the most good kimi uydurma formalar, the artikli olmayan və ya better ilə işlənən variantlar çıxa bilər.
Qayda
Əksər sifətlər dərəcəni -er / -est sonluğu və ya more / the most ilə düzəldir. Good və bad sifətləri isə kökündən dəyişir (qaydadan kənar sifətlər):
| Sifət | Müqayisə dərəcəsi | Üstünlük dərəcəsi |
|---|---|---|
| good | better | the best |
| bad | worse | the worst |
- İki şeyi müqayisə edəndə müqayisə dərəcəsi işlənir. Müqayisənin ikinci tərəfi cümlədə göstərilirsə, ondan əvvəl than gəlir (that yox): better than, worse than.
- Hərəkət bildirən feili zərf təsvir edir, ismi isə sifət: sing beautifully, amma a beautiful song.
Sifət və zərf Sifət: ismi təsvir edir Zərf: feili təsvir edir a beautiful song sing beautifully - Üç və daha çox şey arasında ən yüksək dərəcəni bildirəndə üstünlük dərəcəsi adətən the ilə işlənir: the best, the worst. Lakin sifətdən əvvəl my, your, her kimi yiyəlik bildirən söz gəlirsə, the işlənmir: She is my best friend.
- Bu sifətlərə -er, -est, more və most əlavə olunmur.
Tapşırıqlarda işlənən qayda
Öyrənilməli qayda
Sifətin üstünlük dərəcəsi the ilə işlənir, bəzi sifətlər kökündən dəyişir: good – better – the best. Hərəkət bildirən feili zərf izah edir, sifət yox: sings beautifully.
Boşluğu doldur
Hər cümlədə düzgün variantı seç. İpuclarına diqqət et: than, the, yiyəlik bildirən söz və ya hərəkət feili.
Nümunələr
Yesterday's weather was bad, but today's weather is even … .
Həllə bax
Həlli: "hətta daha pis" deyilir, yəni müqayisə dərəcəsi lazımdır. Cavab: worse.
Leyla is … (good) chess player in our class, and she plays … (careful / carefully).
Həllə bax
Həlli: birinci boşluqda sinifdəki bütün şagirdlərlə müqayisə var, good sifətinin üstünlük dərəcəsi lazımdır. İkinci boşluqda plays hərəkət feilidir, deməli, zərf gəlir. Cavab: the best, carefully.
Səhvi düzəlt: This is the most bad film of the year.
Həllə bax
Həlli: bad sifəti most ilə işlənmir, onun üstünlük dərəcəsi the worst olur. Düzgün cümlə: This is the worst film of the year.
Tipik səhv
Tom is best player in our team. He plays brilliant, and his shots are gooder than mine.
Tom is the best player in our team. He plays brilliantly, and his shots are better than mine.
Çoxları good və bad sifətlərinə adi qaydanı tətbiq edib gooder, more bad, the most good kimi formalar yazır. Düzgün üsul bu iki sifətin cədvəldəki formalarını əzbərləməkdir. Üstünlük dərəcəsi lazım olan yerdə better yazma.
Artikl də tələdir: the best player ifadəsində the unudulmur, my best friend ifadəsində isə əlavə edilmir. Bir də hərəkət feilindən sonra sifət yox, zərf gəlir: plays brilliant yox, plays brilliantly.
Özünü yoxla
Mötərizədəki sifətin düzgün formasını seç: This road is … (bad) than the road to our village.
İki yol müqayisə olunur və than işlənir, buna görə müqayisə dərəcəsi lazımdır. Bad sifətinin müqayisə dərəcəsi worse olur.
Hər iki boşluğa uyğun variantı seç: Of the five pupils, Nigar is … (good) reader, and she reads … (clear / clearly).
Beş şagirddən ibarət qrup daxilində müqayisə aparıldığı üçün good sifətinin üstünlük dərəcəsi the best seçilir. Reads hərəkət feilini isə clearly zərfi təsvir edir.
“Ən pis səhvim” mənasını almaq üçün boşluğu doldur: my … mistake
“Ən pis” mənası üçün bad sifətinin üstünlük dərəcəsi lazımdır. Sifətdən əvvəl my gəldiyinə görə the işlənmir: my worst mistake.
Bu mövzunun tapşırıqlarını həll et
Bu mövzunun tapşırıqlarını həll et və hər birinin izahını oxu.
Digər mövzular
Bütün İngilis dili mövzuları- İngilis diliArtikl a, an və theİmtahanda cümlədə iki boşluq olur və ikisinə də uyğun artikli seçməlisən.
- İngilis diliArtikllərin işlənməsi və işlənməməsiİmtahanda cümlədə iki boşluq olur və hər birində artiklin lazım olub-olmadığını müəyyən etmək tələb edilir…
- İngilis diliBağlayıcı feillərdən sonra sifətİmtahanda iki boşluqlu cümlə verilir, boşluqlara sifət və ya zərf lazım olur, çox vaxt biri sifət, o biri…
- İngilis diliThan və as … as ilə müqayisəİmtahanda iki boşluqlu cümlə verilir.
Dərslikdə bu mövzu
- Dərslik: İngilis dili, 7-ci sinif, «Grammar: Comparative and Superlative Adjectives», səh. 49