İngilis dili, Oxu
Doğru və yanlış fikirlər
İmtahan bu mövzuda nə soruşur?
Oxuduğun mətnə əsasən dörd fikrin hər birini qiymətləndirirsən: doğru fikir üçün A, yanlış fikir üçün B seçirsən. Fikirlər hadisənin vaxtını, prosesin səbəbini, bir vasitənin məqsədini və ya müqayisəni yoxlaya bilər. Məlumat müxtəlif abzaslarda yerləşə, eyni məna isə başqa sözlərlə ifadə oluna bilər. Cavabları fikirlərin verildiyi ardıcıllıqla qeyd etməlisən.
Qayda
- Mətnə əsaslan: qərarı ümumi biliyinə görə vermə. Əvvəl fikirdə kimin və ya nəyin haqqında nə deyildiyini müəyyənləşdir, sonra uyğun məlumatı mətndə tap.
- Məna uyğunluğu: doğru fikir mətnin təsdiqlədiyi məlumatı saxlayır. Sözlərin eyniliyi vacib deyil: purchase və buy uyğun kontekstdə eyni hərəkəti bildirir.
- Ziddiyyət: yanlış fikirdəki mühüm detal mətnin verdiyi məlumatla toqquşur. Şəxs, zaman, yer, səbəb və nəticəni ayrıca müqayisə et. Fikrin bir hissəsi doğru olsa da, digər hissəsindəki ziddiyyət onu yanlış edir.
- Məhdudlaşdırıcı sözlər: all, always, only, never kimi sözləri diqqətlə yoxla. Mətn bəzi hallardan danışırsa, bunu bütün hallara aid etmək olmaz. Belə sözün mövcudluğu özü yanlış cavab üçün kifayət deyil.
- Kontekst: uyğun cümlənin ətrafını da oxu. İnkarın nəyə aid olduğunu, əvəzliyin nəyi əvəz etdiyini və müqayisənin istiqamətini dəqiqləşdir. Məlumatı tapa bilməməyin hələ onun əksini sübut etmir.
- Hər fikri ayrıca qiymətləndir. Doğru və yanlış cavabların sayını əvvəlcədən bərabər hesab etmə; hər seçimini mətnin konkret hissəsi ilə əsaslandır.
Nümunələr
Mətn: The gallery charges no admission fee on Sundays. Fikir: Visitors can enter the gallery free of charge on Sundays.
Həlli: A. Giriş haqqının tutulmaması girişin pulsuz olması deməkdir. İfadələr fərqlənsə də, gün və ödəniş barədə məlumat üst-üstə düşür.
Mətn: Most employees cycle to work, but Leyla takes the bus. Fikir: All employees cycle to work.
Həlli: B. Fikir velosipeddən istifadəni hamıya aid edir. Leylanın avtobusla getməsi bu ümumiləşdirməyə ziddir.
Mətn: The workshop was postponed because the instructor was ill. Fikir: The instructor became ill because the workshop was postponed.
Həlli: B. Mətndə xəstəlik səbəb, təxirə salınma nəticədir. Fikirdə bu əlaqənin istiqaməti dəyişdirilib.
Tipik səhv
Tanış sözləri görüb fikri doğru saymaq əsas tələlərdəndir. Eyni sözlər inkarla və ya fərqli səbəb əlaqəsi ilə tam başqa fikir yarada bilər. Seçimdən əvvəl fikri bütöv oxu, mənanı dəyişən detalı müəyyən et və həmin detalın mətndə necə verildiyini yoxla.