İngilis dili, Oxu

Cümlələrin məntiqi ardıcıllığı

Dərslik: İngilis dili, 10-cu sinif, «Writing: Process paragraphs», səh. 162
Dərslik: İngilis dili, 8-ci sinif, «Writing: Transition Words», səh. 76
Dərslik: İngilis dili, 8-ci sinif, «Writing: What is a Paragraph?», səh. 22

İmtahan bu mövzuda nə soruşur?

Make up a story tapşırığında qarışıq verilmiş cümlələrdən məntiqli hekayə qurmalı, uyğun nömrə ardıcıllığını cavab variantları arasından seçməlisən. Bunun üçün hadisənin başlanğıcını, inkişafını və sonunu müəyyənləşdirirsən. Yoxlanılan bacarıq ayrı cümlənin tərcüməsi ilə məhdudlaşmır: şəxslərin, əşyaların, dialoqların və hadisələrin bir-birinə necə bağlandığını anlamalısan.

Qayda

Başlanğıc üçün qəhrəmanı və ilkin vəziyyəti təqdim edən cümləni axtar. Əvvəlki məlumata ehtiyac duymadan başa düşülən cümlə çox vaxt hekayəni açır.
İstinad əlaqəsini izlə: he, she, it, they, this kimi sözlərin kimi və ya nəyi bildirdiyini tap. Məsələn, the package ifadəsindən əvvəl bağlamanın təqdim edilməsi ardıcıllığı müəyyənləşdirməyə kömək edə bilər. Lakin təkcə artiklə əsaslanma.
Zaman ifadələrini müqayisə et: later sonrakı mərhələni, the following day növbəti günü göstərir. While isə eyni vaxtda davam edən hadisələri bağlaya bilər. Feilin zamanı hadisəni anlamağa kömək edir, amma cümlənin yerini təkbaşına müəyyənləşdirmir.
Səbəb və nəticə əlaqəsini yoxla. Bir hərəkətin baş verməsi üçün hansı hadisənin əvvəl olması lazım gəldiyini düşün: məktubdakı xəbərə reaksiya verməzdən əvvəl onu oxumaq lazımdır.
Dialoq zamanı sualı cavabla, təklifi qəbul və ya imtina ilə əlaqələndir. Danışanın kim olduğunu və cavabın hansı sözlərə aid olduğunu yoxla.
Əvvəl əlaqəsi aydın olan cümlələri qruplaşdır, sonra qrupları birləşdir. Variantlarda bu əlaqələri pozan ardıcıllıqları çıxar. Seçdiyin mətni bütöv oxu: hər keçid əvvəlki məlumatla uyğunlaşmalıdır.

Nümunələr

Cümlələri sırala: A) She placed it beside the window. B) A week later, small green leaves appeared. C) Aysel planted a bean in a pot.

Həlli: C → A → B. Əvvəl əkin hadisəsi və dibçək təqdim olunur. A cümləsindəki she Ayselə, it dibçəyə aiddir. Yarpaqların görünməsi sonrakı mərhələdir.

Cümlələri sırala: A) “Certainly, follow me,” the assistant replied. B) Kamran entered an electronics shop and asked an assistant: C) “Could you show me a wireless keyboard?” D) They walked towards the computer section.

Həlli: B → C → A → D. Əvvəl müraciət edən və dinləyən təqdim olunur, sonra sual səslənir. Cavabdakı dəvətdən sonra birlikdə hərəkət edirlər; they həmin iki şəxsdir.

Tipik səhv

Yalnız keçid sözünə baxıb qərar vermə. Finally bir mərhələnin sonunu göstərə bilər, ardınca nəticəni bildirən cümlə də gələ bilər. Əvəzliyin aid olduğu isimlə cümlə həmişə yanaşı durmur. Hər seçimi həm məna, həm istinad, həm də zaman əlaqəsi ilə yoxla.