beta

← Geri

İngilis dili, Oxu

Mətnin cavab verdiyi suallar: cavab mətndədirmi?

Mətni oxuyub hansı suala cavab verdiyini, hansına vermədiyini dəlillə ayırmağı öyrənəcəksən.

Oxu vaxtı: 4 dəqiqə

Süni intellektlə hazırlanmış şəkil: masanın üstündə açıq kitabça, karandaş, marker və üzüqoylu qoyulmuş telefon.

Sinif çatında belə bir mesaj görürsən: The meeting has been moved to Friday. Nə vaxt olacağını artıq bilirsən. Bəs harada olacaq? Niyə köçürüblər? Mesajı neçə dəfə oxusan da, bunu orada tapmayacaqsan.

Beyin bu boşluğu adətən özü doldurur: «yəqin yenə həmin otaqdadır». Gündəlik həyatda bu, bəzən işə yarayır. Bu tapşırıqda isə səni yolundan azdıran məhz budur. Burada yalnız bir sual var: bu məlumat mətndə həqiqətən yazılıbmı?

Niyə lazımdır

Bu bacarıq yalnız ingilis dili üçün deyil. Müqavilə, elan, təlimat oxuyanda «burada nə yazılıb» ilə «mən nə düşünürəm» arasındakı fərqi görən adamı aldatmaq çətin olur.

İmtahanda isə bu, sakit və dəqiq işdir: hər sualı ayrıca yoxlayırsan, mətndən dəlil tapırsan, tapmırsansa keçirsən. Burada tələsən itirir, yavaş-yavaş yoxlayan qazanır.

İmtahan bu mövzuda nə soruşur?

Bu tapşırıqda verilmiş suallardan hansılarının cavabını oxuduğun mətndə tapa bildiyini müəyyənləşdirirsən. Suallar şəxs, yer, zaman, səbəb, üsul və ya miqdar haqqında ola bilər. Bir neçə düzgün seçim mümkündür. Məqsəd mövzu haqqında bildiklərini göstərmək deyil, hər sual üçün mətndə kifayət qədər məlumatın olub-olmadığını yoxlamaqdır.

Qayda

  • Sual sözü axtardığın məlumatın növünü göstərir: who şəxs, where yer, when zaman, why səbəb, how üsul, how many isə say soruşur. Əvvəlcə sualın nə tələb etdiyini dəqiqləşdir.
  • Mətn dəlili tap: sualı cavablandıran cümləni və ya bir-birini tamamlayan cümlələri müəyyən et. Cavabı öz sözlərinlə qısa ifadə edə bilirsənsə və bütün məlumat mətndən gəlirsə, həmin sualı seç.
  • Məna uyğunluğu əsasdır. Sualdakı sözlər mətndə eynilə təkrarlanmaya bilər; sinonimləri və eyni fikrin başqa ifadəsini tanı. Əvəzliyin hansı şəxsə və ya əşyaya aid olduğunu da yoxla.
  • Məlumatın həcmi sualın tələbinə uyğun olmalıdır. Hadisənin baş verdiyini bilmək onun səbəbini bilmək demək deyil. Ümumi miqdar ifadəsi də dəqiq say soruşan sualı cavablandırmır.
  • Variantları ayrı-ayrılıqda qiymətləndir. Mətndəki ehtimalı qəti nəticəyə, təklifi həyata keçirilmiş işə çevirmə. Kənar biliyə və əlavə fərziyyəyə ehtiyac yaranırsa, sualın cavabı mətndə yoxdur.

Cavab mətndədirmi?

Hər dəfə qısa bir mətn və bir sual görəcəksən. Mətn bu suala cavab verirmi, qərar ver.

Nümunələr

1

Mətn: The museum keeps its rooms cool by circulating cold water through pipes beneath the floor. Suallar: How does the museum cool its rooms? və How much did the cooling system cost?

Həllə bax

Həlli: Birinci sual cavablandırılır: döşəmənin altındakı borulardan soyuq su dövr etdirilir. İkinci sual üçün xərc göstərilməyib. Eyni sistemdən danışılması hər iki sualın cavablandığı demək deyil.

2

Mətn: Attendance rose from forty to sixty after the club changed its meeting day. Suallar: How many people attended after the change? və Why did more people attend?

Həllə bax

Həlli: Birinci sualın cavabı altmışdır. İkinci sual cavabsızdır: zaman ardıcıllığı göstərilir, artımın səbəbi isə açıqlanmır.

3

Mətn: The council has proposed a cycle lane to make journeys to school safer. Suallar: What is the purpose of the proposed cycle lane? və When was the cycle lane opened?

Həllə bax

Həlli: Məqsəd məktəbə gedişi daha təhlükəsiz etməkdir. Açılış vaxtı verilmir; təklifin olması yolun artıq istifadəyə verildiyini göstərmir.

Tipik səhv

Mətn: The festival was cancelled because of heavy rain. Sual: How many people bought tickets for the festival? «Sualda da festival var, mətndə də. Seçirəm.»

Sualın qarşısına mətndən cavab yazmağa çalışıram: bilet alanların sayı heç yerdə yoxdur. Mətn yalnız festivalın ləğv edildiyini və səbəbini deyir. Bu sualı seçmirəm.

Ən çox rast gəlinən səhv sualda tanış söz görüb onu dərhal seçməkdir. Mövzunun uyğunluğu cavabın mövcudluğunu sübut etmir.

Seçimdən əvvəl sualın qarşısına mətndən çıxan konkret cavabı yazmağa çalış; boşluğu öz ehtimalınla doldurursansa, həmin variantı seçmə.

Özünü yoxla

Mətn: Nora downloaded a guide. She followed its pictures to put the desk together. Mətnin cavab verdiyi sualı seç.

Mətn: Several volunteers sorted donated clothes in the sports hall on Sunday. Hansı sualın cavabını mətndə tapa bilməzsən?

Mətn: The bakery may add another oven to bake bread faster. Mətnin cavab verdiyi sualı seç.

İmtahana hazırlığını yoxla

Bütün fənləri əhatə edən tam sınağı həll et.

Magistratura sınağı

Digər mövzular

Bütün İngilis dili mövzuları

Dərslikdə bu mövzu