beta

← Geri

İngilis dili, Morfologiya (morphology)

Modal feillər məchul növdə: can be, must be, should be

Bu mövzudan sonra can, may, must, should ilə məchul cümləni düzgün quracaq, inkar və suala çevirəcəksən.

Oxumaq üçün 4 dəqiqə

Muzeydə, hava limanında ya da bir məhsulun qutusunda ingiliscə qısa yazılara diqqət et: Phones must be switched off. Bags may be checked. This box should be kept dry. Belə cümlələr hər yerdədir.

Maraqlıdır ki, heç birində işi kimin görəcəyi yazılmır. Telefonu kim söndürür, çantanı kim yoxlayır? Burada bu vacib deyil. Vacib olan əşya ilə nə edilməli olduğu və ya nə edilə biləcəyidir. Bunu modal feil ilə məchul növ birlikdə deyir.

Bu cümlələrin quruluşu həmişə eynidir. Onu bir dəfə başa düşsən, belə yazıların hamısını rahat oxuyacaq, özün də yaza biləcəksən.

Niyə lazımdır

İngiliscə təlimat, oyun qaydası, resept və ya məktəb elanı oxuyanda bu quruluşa tez-tez rast gəlirsən. Nəyin edilməli olduğunu, nəyin edilə biləcəyini, nəyin qadağan olduğunu məhz bu cümlələr deyir.

Testdə variantlar çox vaxt cəmi bir sözlə fərqlənir: be var, ya yoxdur, feil hansı formadadır, not harada durur. Quruluşu yaxşı bilsən, səhv variantı ilk baxışdan görəcəksən.

İmtahan bu mövzuda nə soruşur?

İmtahanda qarışıq verilmiş sözlərdən düzgün sıralanmış məchul cümlə qurmaq, boşluğa uyğun modal feil və feilin lazımi formasını yazmaq, aktiv cümləni məchul formaya çevirmək tapşırıqları olur. Variantlarda söz sırası, be köməkçisi və feilin forması bir-birinə qarışdırılır, ona görə cümlənin quruluşunu dəqiq bilmək lazımdır.

Qayda

  • Modal feilli məchul cümlə belə qurulur: mübtəda + modal feil + be + V3. V3 (Past Participle, feilin üçüncü forması) kept, written, done kimi formadır.
  • Modal feillər can, may, must, should özündən sonra yalın feil tələb edir, ona görə be dəyişmir: can be seen, may be lost, must be done, should be taken.
  • Mübtəda hərəkəti özü etmir, hərəkət ona edilir: The door must be closed. (qapını kimsə bağlamalıdır).
  • İnkarda not modal feildən sonra gəlir: cannot (can't) be, may not be, mustn't be, shouldn't be.
  • Sualda modal feil mübtədadan əvvəl gəlir: Can this form be signed here?
  • Cümlədə yer və zaman zərfliyi olarsa, xəbərdən sonra əvvəl yer, sonra zaman gəlir.
Modal feilli məchul növ
HissəMətndəki nümunə
mübtədaThe door
modal feilmust
köməkçi feilbe
V3closed

Tapşırıqlarda istifadə olunan qayda

Öyrənilməli qayda

Modal feilli məchul cümlədə sıra belədir: mübtəda, modal feil, be, üçüncü forma, sonra yer və zaman ifadəsi: The books must be kept dry after use.

Özünü yoxla

Hər cümlə üçün düzgün variantı seç.

Nümunələr

1

Cümləni məchul formaya çevir: You should wash these gloves after use.

Həllə bax

Obyekt mübtəda olur, modal feil qalır, sonra be + V3 gəlir: These gloves should be washed after use.

2

Boşluğu doldur: The report ... (must/finish) by Friday.

Həllə bax

Mübtəda report hərəkəti özü etmir, ona görə məchul forma lazımdır: The report must be finished by Friday.

3

Sözləri düzgün sırala: postponed / the exam / be / may / until Monday

Həllə bax

Əvvəl mübtəda, sonra modal feil, be, V3 və zərflik gəlir: The exam may be postponed until Monday.

Tipik səhv

The door must closed. / The door must is closed. / The door must been closed.

The door must be closed.

Şagirdlər çox vaxt be sözünü buraxır, ya da onun yerinə is, been kimi başqa forma yazır. Modal feildən sonra be yalın qalır, feil isə V3 formasında olur.

Cavabını yoxlamaq üçün cümləni belə oxu: modal + be + V3.

Özünü sına

Cümləni məchul formaya çevir: They must send the invitations today.

Cümlənin düzgün inkar formasını seç: This key should be used.

Verilmiş cümləni sual formasına çevir: The lesson can be recorded.

Bu mövzunun tapşırıqlarını həll et

Bu mövzunun tapşırıqlarını həll et və hər birinin izahını oxu.

Mövzu üzrə sınaq, 11-ci sinifMövzu üzrə sınaq, 9-cu sinif

Digər mövzular

Bütün İngilis dili mövzuları

Dərslikdə bu mövzu

  • Dərslik: İngilis dili, 9-cu sinif, «Grammar B: The Passive with Modals», səh. 94