İngilis dili, Morfologiya (morphology)
Kökü dəyişən zərflər: well, better, best və digərləri
Bu mövzudan sonra well, badly, much, little zərflərinin dərəcə formalarını səhvsiz seçəcək, hard ilə hardly sözlərini də qarışdırmayacaqsan.
Oxumaq üçün 3 dəqiqə

İngilis dilində zərflərin çoxu dərəcəni sadə yolla düzəldir: fast – faster – fastest, carefully – more carefully. Qaydanı bir dəfə öyrənirsən, sonra hər yerdə işlədirsən.
Amma ən çox işlənən sözlərdən biri bu qaydaya tabe olmur. Oyunda rəqibə Well played yazırsan, müəllim Well done deyir. Bəs kimsə daha yaxşı oynayıbsa? Weller deyə söz yoxdur, yerinə tam başqa söz gəlir: better.
Bu mövzuda belə “qaydaya tabe olmayan” dörd zərfi öyrənəcəksən. Onları bir dəfə yaxşı yadda saxlasan, testdə bu sual sənə ən rahat xal olacaq.
Niyə lazımdır
Bu sözlər danışıqda hər gün işlənir: kim nəyi daha yaxşı edir, kim daha az danışır, kim ən pis oynadı. Səhv forma (more well) dərhal gözə dəyir və cümləni qırır.
İmtahanda variantlar bir-birinə çox oxşayır, ona görə burada sürət vacibdir. Formanı əzbər bilirsənsə, cümlədə than və ya qrupdan seçim olduğunu görən kimi cavabı bir neçə saniyəyə tapırsan.
İmtahan bu mövzuda nə soruşur?
İmtahanda cümlədə zərfin düzgün dərəcə formasını seçmək tapşırığı verilir. Variantlarda well, better, best, badly, worse, worst kimi formalar, bir də səhv birləşmələr (more well, more worse) qarışdırılır. Bəzən hard ilə hardly arasında seçim etmək də lazım olur.
Qayda
Bəzi zərflərin müqayisə və üstünlük dərəcələri şəkilçi ilə yox, sözün kökü dəyişərək düzəlir. Bunları ayrıca əzbərləmək lazımdır:
- well – better – best (yaxşı)
- badly – worse – worst (pis)
- much – more – most (çox)
- little – less – least (az)
| Adi | Müqayisə | Üstünlük |
|---|---|---|
| well | better | best |
| badly | worse | worst |
| much | more | most |
| little | less | least |
| Zərf | Məna |
|---|---|
| hard | çox çalışaraq |
| hardly | demək olar ki, heç |
Müqayisə dərəcəsi than ilə işlənir, even və much sözləri də onu gücləndirir: even worse, much better. Üstünlük dərəcəsi qrup içində ən yüksək və ya ən aşağı həddi göstərir: the best, the least. Bu formalar artıq dəyişdiyi üçün onlara more və ya -er artırılmır.
Hərəkət bildirən feildən sonra zərf gəlir: played badly, sings well. Hard zərf kimi “çox çalışaraq” deməkdir (studied hard), hardly isə başqa mənalı sözdür: “demək olar ki, heç”.
Tapşırıqlarda işlənən qaydalar
Öyrənilməli qayda
Müqayisə sözü than zərfin müqayisə dərəcəsini tələb edir; well zərfinin müqayisə forması better-dir (She sings better than me). Hard “səylə” deməkdir, hardly isə “çətinliklə, demək olar ki, yox” mənasını verir.
Öyrənilməli qayda
Feili izah edən söz zərf olur: sing badly (sifət bad isə isimlə və get kimi feillərlə işlənir). Bad və badly müqayisə dərəcəsini kökdən dəyişərək düzəldir: worse, üstünlük dərəcəsi worst.
Özünü yoxla
Cümləyə uyğun formanı seç. Əvvəlcə ipucu axtar: than var, qrupdan seçim var, yoxsa mənaya baxmaq lazımdır?
Nümunələr
The old printer works ... than the new one. (badly)
Həllə bax
Than müqayisə dərəcəsi tələb edir, badly zərfinin müqayisə forması isə worse olur: The old printer works worse than the new one.
Of all the singers, Ayan sang ... .
Həllə bax
Bir qrupdan seçim olduğu üçün üstünlük dərəcəsi lazımdır: Ayan sang the best.
Samir talks little, but Rauf talks even ... .
Həllə bax
Rauf Samirdən də az danışır, ona görə little zərfinin müqayisə dərəcəsi yazılır: Rauf talks even less.
Tipik səhv
He studied hardly, but he did more worse than his friend. Of all the team, I played worse.
He studied hard, but he did worse than his friend. Of all the team, I played the worst.
Kökü dəyişən zərfə more artırılmır: more well, more worse yox, better və worse yazılır. Than olan cümlədə worst yox, worse gəlir, qrupdan seçim olan cümlədə isə worst.
Hard sözünün zərf forması hardly deyil: çox çalışmaq üçün studied hard yazılır, hardly studied isə demək olar ki, heç oxumadığını bildirir.
Mövzu üzrə suallar
Mötərizədəki zərfin uyğun formasını seç: Today, the team performed even ... than yesterday. (badly)
Than müqayisə dərəcəsi tələb edir: badly zərfinin müqayisə forması worse-dur. Even müqayisəni gücləndirir.
Mötərizədəki zərfin uyğun formasını seç: Of all the children, Murad slept ... . (little)
Bütün uşaqlar arasında ən az yatan göstərildiyi üçün üstünlük dərəcəsi lazımdır. Little zərfinin üstünlük forması least-dir: slept the least.
“O, demək olar ki, heç məşq etmədi” mənasını verən cümləni seç.
Hardly “demək olar ki, heç” mənasını verir. Hard isə səylə, çox çalışaraq məşq etməyi bildirir.
Bu mövzunun tapşırıqlarını həll et
Bu mövzunun tapşırıqlarını həll et və hər birinin izahını oxu.
Digər mövzular
Bütün İngilis dili mövzuları- İngilis diliMəchul növün zaman formalarıİmtahanda iki tip tapşırıq gəlir.
- İngilis diliModal feillər məchul növdəİmtahanda qarışıq verilmiş sözlərdən düzgün sıralanmış məchul cümlə qurmaq, boşluğa uyğun modal feil və…
- İngilis diliToo və enough + to məsdərİmtahanda qarışıq verilmiş söz və ifadələrdən düzgün cümlə qurmaq tapşırığı verilir, məsələn, inkar cümləni…
- İngilis diliZərfin müqayisə dərəcələriİmtahanda boşluğa zərfin düzgün müqayisə və ya üstünlük formasını yazmaq, the more …, the more … quruluşunu…