İngilis dili, Dinləmə

Dialoqdan nəticə çıxarmaq

İmtahan bu mövzuda nə soruşur?

Bu mövzuda dialoqda deyilənlərə əsaslanaraq hansı nəticənin doğru olduğunu müəyyənləşdirirsən. Cavab bəzən ayrıca cümlə şəklində səslənmir: danışanın münasibətini, niyyətini və ya hadisələr arasındakı əlaqəni özün müəyyən etməlisən. Variantlardan biri söhbətin mənasını başqa sözlərlə ifadə edir. Səndən səbəb və nəticəni əlaqələndirmək, münasibətdəki dəyişikliyi görmək, yaxud verilən şəraitdə nəyin uyğun olduğunu anlamaq tələb oluna bilər.

Qayda

Dəlil axtar: seçdiyin nəticəni dialoqdakı konkret söz və fikirlərlə əsaslandır. Gündəlik həyatda mümkün görünən, amma söhbətdə dayağı olmayan ehtimalı cavab sayma.
Əlaqə qur: bir danışanın verdiyi məlumatı digərinin cavabı ilə birlikdə qiymətləndir. Sual, etiraz, məsləhət və razılıq çox vaxt birlikdə nəzərdə tutulan mənanı açır.
Münasibət dəyişə bilər. Danışanın əvvəlki fikrini son reaksiyası ilə müqayisə et. İlkin narazılıq onun söhbətin sonunda da eyni mövqedə qaldığını göstərmir.
Ehtimalı qəti faktla qarışdırma. Maybe və might mümkünlüyü bildirir; bir işi düşünmək onu artıq yerinə yetirmək demək deyil. Keçmiş təcrübəni, indiki vəziyyəti və gələcək planı ayır.
Variantın bütün hissələrini yoxla. Always, never və everyone kimi sözlər iddianı genişləndirir. Bir hal haqqında deyiləndən bütün hallar üçün nəticə çıxarma.

Nümunələr

A: Shall we have lunch at one? B: My interview starts at one and lasts an hour. Danışanın təklifə cavabından nə anlaşılır?

Həlli: O, saat birdə nahara qoşula bilməyəcəyini dolayı yolla bildirir. Həmin vaxta müsahibəsi təyin edilib. Lakin saat ikidə birlikdə nahar edəcəkləri barədə razılıq yoxdur.

A: The last train leaves at ten. B: The concert ends at half past ten. We need another way home. Niyə başqa nəqliyyat lazımdır?

Həlli: Konsert bitəndə son qatar artıq getmiş olacaq. Buna görə konsertin sonunadək qalsalar, həmin qatarla qayıda bilməyəcəklər. Taksi sifariş etdikləri isə deyilmir.

A: I thought the workshop would be boring. B: Was it? A: Actually, I've signed up for the next session. Danışanın münasibəti necə dəyişib?

Həlli: Əvvəl məşğələyə maraqsız yanaşıb, sonra davam etmək istəyib. Növbəti məşğələyə yazılması marağının artdığını göstərir; bundan onun peşəsini dəyişəcəyi nəticəsi çıxmır.

Tipik səhv

Eşitdiyin sözü variantda görən kimi onu seçmək yanıltıcıdır: eyni söz fərqli məna və ya inkarla işlənə bilər. Hər variant üçün özündən soruş: bunu hansı fikir dəstəkləyir və hansı detal ona ziddir? Dialoqda olmayan əlavə hadisə uydurmalı olursansa, həmin nəticə yetərincə əsaslandırılmayıb.