beta

← Geri

İnformatika, Veb-proqramlaşdırma

HTML teqləri və siyahılar: kod brauzerdə necə görünür

HTML kodunu oxuyub sözlərin və siyahı bəndlərinin brauzerdə necə görünəcəyini əvvəlcədən deyə biləcəksən.

5 dəqiqəlik oxu

Süni intellektlə hazırlanmış şəkil: masa üzərində açıq noutbuk, ekranında rəngli, pilləli sətirlərlə yazılmış kod redaktoru, yanında çay fincanı və dəftər.

İstənilən saytı aç. Səhifənin quruluşunu təsvir edən HTML kodu mətn şəklindədir: sözlər, onların arasında isə künc mötərizədə yazılmış qısa göstərişlər. Kompüterdə əksər brauzerlərdə Ctrl+U bu kodu ayrıca vərəqdə açır.

Orada <b> kimi teqlərə rast gələ bilərsən: mətni qalın göstərmək üçün işlədilən teqlərdən biri budur. Nömrəli siyahının başında isə <ol> durur. Brauzer bu teqləri ekrana yazmır, yalnız onlara əməl edir.

Bu mövzudakı kimi sadə HTML parçasını oxumağı bacarsan, onun brauzerin standart görünüşündə necə çıxacağını səhifəni açmadan deyə bilərsən. Bu mövzu elə bunu öyrədir.

Niyə lazımdır

HTML veb-proqramlaşdırmanın əlifbasıdır: sadə bir şəxsi səhifə, məktəb layihəsi və ya bloq yazısı da teqlərlə qurulur. Teqləri tanıyırsansa, başqasının kodundakı səhvi də tez görürsən: harada bağlanmamış <i> qalıb ki, bütün abzas kursivə dönüb.

İmtahanda bu, hesablamasız, amma diqqət istəyən tapşırıqdır. Kodu addım-addım izləsən, cavab tam dəqiq çıxır; tələssən, bir teqi gözdən qaçırıb düzgün cavabı itirirsən.

İmtahan bu mövzuda nə soruşur?

İmtahanda HTML fraqmentini oxuyaraq siyahının növünü, müəyyən sıradakı elementi və sözlərin görünüşünü tapırsan. Səndən qalın sözləri saymaq, kursiv elementləri seçmək və ya bir neçə teqin birlikdə mətnə necə təsir etdiyini müəyyənləşdirmək tələb oluna bilər. Əsas bacarıq kodla brauzerdə görünən nəticəni əlaqələndirməkdir.

Qayda

  • HTML səhifənin quruluşunu təsvir edən nişanlama dilidir. Brauzer teqləri göstəriş kimi oxuyur; onların özünü səhifədə mətn kimi göstərmir.
  • Teq künc mötərizələr arasında yazılır. <b> açan, </b> qapadan teqdir. HTML teqlərinin adlarında böyük və kiçik hərflər eyni mənanı verir.
  • Atribut element haqqında əlavə məlumat verir və açan teqdə yazılır. Məsələn, <ol start="4"> siyahının nömrələnməsini 4-dən başladır; start atributun adı, 4 isə qiymətidir.
  • Sənədin quruluşu belədir: <html> əsas hissələri əhatə edir, <head> sənəd haqqında məlumatı, <body> görünən məzmunu saxlayır. <title> başlıq hissəsində yerləşir və brauzer vərəqinin adını müəyyənləşdirir.
  • Başlıqlar <h1>–<h6> ilə işarələnir: birinci səviyyə ən yüksəkdir. <hr> üfüqi xətt yaradır və qapadan teq tələb etmir.
  • Şrift üçün standart görünüşləri yadda saxla: <b> və <strong> qalın, <i> və <em> kursiv, <u> altcizgili yazı verir. <tt> eynienli şrift üçündür. <strong> mühümlük, <em> vurğu da bildirir.
  • Siyahılar üç cürdür: <ol> nömrələnmiş, <ul> markerli, <dl> təyinetmə siyahısıdır. İlk ikisində element <li> ilə verilir; sonuncuda <dt> termini, <dd> onun izahını bildirir.
  • İç-içə teqlərin təsirləri birləşir. Düzgün yazılışda son açılan teq birinci bağlanır: <b><i>mətn</i></b>. Bu mətn həm qalın, həm kursiv görünür.

Tapşırıqlarda işlənən qaydalar

Öyrənilməli qayda

Nömrəli siyahını <ol>, markerli siyahını isə <ul> müəyyənləşdirir; hər <li> ayrıca bənddir. İstənilən bəndi tapmaq üçün uyğun siyahının daxilindəki elementləri yazılma ardıcıllığı ilə say.

Öyrənilməli qayda

<ol> daxilindəki <li> bəndləri nömrələrlə göstərilir, <i> ilə əhatələnən mətn isə standart üslubda kursiv olur. <b> daxilində <i> də işlənərsə, həmin mətn qalınlıqla yanaşı kursivliyini də saxlayır.

Öyrənilməli qayda

Brauzerin standart üslubunda <b> qalın yazı, <i> kursiv yazı, <u> isə altcizgi verir. Mətnin hər hissəsinə aid formatları müəyyənləşdirmək üçün teqlərin açıldığı və bağlandığı yerləri izlə; bir hissəyə bir neçə format tətbiq oluna bilər.

Öyrənilməli qayda

Standart brauzer üslubunda həm <b>, həm də <strong> daxilindəki mətn qalın görünür. Qalın sözləri sayarkən bu iki teqi nəzərə al; <em> kursivlik, <tt> isə eynienli şrift yaradır.

Öyrənilməli qayda

<ul> siyahının bəndlərini markerlərlə göstərir, hər bəndin mətni isə <li> daxilində yerləşir. Bəndin yazılışını onun daxilindəki formatlama teqinə görə müəyyən et: standart üslubda <b> qalınlıq, <i> kursivlik, <u> altcizgi verir.

Kodu oxu, nəticəni tap

Hər sualda HTML parçası var. Brauzerin standart görünüşünü fikrində canlandır və düzgün variantı seç.

Nümunələr

1

Nömrələnmiş siyahıda ikinci element və onun nömrəsi nədir?
<ul><li>Su</li></ul>
<ol start="4"><li>Çay</li><li>Süd</li></ol>

Həllə bax

Həll: <ol> daxilində ikinci element “Süd”dür. “Çay” 4, “Süd” 5 nömrəsini alır. “Su” başqa siyahıya aiddir.

2

Neçə söz qalın görünər?
<b>alma</b> <em>armud</em> <strong>heyva</strong> <tt>nar</tt>

Həllə bax

Həll: “alma” və “heyva” qalındır, cavab 2-dir. “armud” kursiv, “nar” eynienli şriftlə görünür.

3

Hissələrin görünüşünü tap:
<b>A<i>B<u>C</u></i>D</b>

Həllə bax

Həll: A və D yalnız qalındır. B qalın kursivdir. C isə qalın, kursiv və altcizgilidir. C-dən sonra altcizgi və kursiv bağlanır, qalınlıq D-ni də əhatə edir.

Tipik səhv

<ol start="5"> siyahısında üçüncü bənd 3 nömrəsi ilə görünür.

Bu siyahıda nömrələr 5-dən başlayır: birinci bənd 5, ikinci 6, üçüncü 7 nömrəsini alır. Əvvəl uyğun siyahını seç, sonra onun elementlərini say.

Elementin sıra mövqeyi onun göstərilən nömrəsi ilə həmişə eyni olmur, çünki nömrələnmə başqa ədəddən başlaya bilər.

Şrifti yoxlayanda da hər hissəyə təsir edən bütün teqləri izlə: <b><i>söz</i></b> qalın kursivdir, ona görə kursiv sözləri sayanda onu da daxil et.

Özünü yoxla

<ol><li><b>Qələm</b></li><li>Dəftər</li></ol> kodunda yalnız <ol> və </ol> teqlərini <ul> və </ul> ilə əvəz etsən, standart görünüşdə nə dəyişər?

<i><b>dəniz</b> sahil</i> kodunda “sahil” sözünün standart görünüşünü seç.

Brauzer vərəqinin adını “Məşq” etmək üçün bu mətni hansı teqin daxilində yazmalısan?

Bu mövzunun tapşırıqlarını həll et

Bu mövzunun tapşırıqlarını həll et və hər birinin izahını oxu.

Mövzu üzrə sınaq, I qrup (Rİ)

Dərslikdə bu mövzu

  • Dərslik: İnformatika, 10-cu sinif, «Veb-proqramlaşdırma nədir», səh. 159
  • Dərslik: İnformatika, 10-cu sinif, «Hipermətni nişanlama dili — HTML», səh. 163
  • Dərslik: İnformatika, 10-cu sinif, «Saytın tərtibatının özəllikləri», səh. 169
  • Dərslik: İnformatika, 9-cu sinif, «Veb-sayt», səh. 115
  • Dərslik: İnformatika, 9-cu sinif, «Veb-sayt şablonları», səh. 119
  • Dərslik: İnformatika, 9-cu sinif, «Veb-proqramlaşdırma dilləri», səh. 124